Ergens in het grote Romeinse rijk…

...werd in het jaar 280 werd er een bijzondere man in de provincie Lycië geboren. Wij kennen hem onder de naam Nicolaes en als de bisschop van Myra, de hoofdplaats van Lycië.

De jongen Nicolaes werd opgevoed volgens de beste Romeinse tradities in een snel veranderende wereld, waarin de macht van het eens zo machtige rijk gestaag aan het afbrokkelen was. Gedurende het leven van Nicolaes waren de Romeinen voortdurend oorlog aan het voeren om zo goed en zo kwaad mogelijk vijanden buiten de grenzen te houden. Ook moesten de oude goden steeds meer plaats maken voor het Christendom, wat overigens niet zonder slag of stoot ging.

Het staat geschreven dat de bisschop Nicolaes al tijdens zijn leven enkele wonderen had verricht, maar het grootste wonder moest nog geschieden: het wonder van de kindervriend.

Een fragment uit het boek: Stralende schoonheid

De bisschop werd al snel na zijn dood de beschermheilige van zeevaarders. In de eeuwen die daarop volgden, werden er steeds meer miraculeuze gebeurtenissen aan de goed heiligman toegeschreven. Zo zijn er verhalen over hoe de bisschop drie kinderen opnieuw tot leven wekte, nadat zij door een herbergier in stukken waren geslagen en in een pekelvat verstopt. Of wat te denken van het verhaal dat de bisschop drie dochters uit een arm gezin giften had geschonken, zodat zij konden gaan trouwen zonder de noodzaak om zichzelf te gaan prostitueren.


In 1427 werden er al schoenen in de St. Nicolaaskerk in Utrecht geplaatst door arme kinderen, die vervolgens werden gevuld met giften van de Rijken. De keuze voor de schoen is allesbehalve willekeurig, omdat het symbool staat voor het vrouwelijke geslachtsdeel en direct verwijst naar het verhaal van de drie arme dochters die dankzij de giften van de bisschop hun lichaam niet hoefden te verkopen. Eveneens ontdekte ik dat tijdens de late middeleeuwen er Sint-Nicolaasmarkten werden georganiseerd, waar jongemannen speculaaspoppen konden kopen, die speculaasvrijers of klaaskoeken werden genoemd. De jongeman schonk een klaaskoek aan een meisje en als zij die aanvaarde, dan was dit het begin van een relatie of een bevestiging van de relatie. De bisschop als koppelaar. Vandaag de dag worden er nog steeds liefdeskaartjes op 6 december gestuurd naar geliefden met de belofte van een verkering of een huwelijk.


De Sinterklaasliedjes bevatten ook veel symboliek, zoals de liedjes over het zetten van een schoen. Enkele van deze liedjes vinden hun oorsprong in de zeventiende eeuw, denk bijvoorbeeld aan Sinterklaas kapoentje, gooi wat in mijn schoentje. Hoe onschuldig het ook moge klinken, is de symboliek allesbehalve dat. Een kapoen is een gecastreerde haan en die verwijst naar het celibataire leven van de bisschop. De goed heiligman wordt toegezongen om iets in de schoen te stoppen, als een soort betaling voor de niet geleverde vleselijke diensten. Een gulle gift voor de suggestie van intimiteit.

Tot mijn verbazing las ik ergens dat het Sinterklaasfeest verband hield met enkele Romeinse vruchtbaarheidsfeesten, zoals het Lupercalia en het Spurcalia. Niet geheel verwonderlijk omdat Nicolaas van Myra een Romeins burger was. Bij het Spurcalia sloegen vermomde jongens met roedes en twijgen op de edele delen van meisjes. Niet om te straffen, maar om de vulva leven verwekkend te maken. De overgang van meisje tot vrouw. De moderne roede verwijst dus naar het mannelijke geslachtsdeel waarmee leven kan worden opgewekt. Het slaan met de roede staat symbool voor het geslagen worden met de roede van gewillig vlees. Stuitend niet waar? Om dan nog maar te zwijgen over de traditie om een kind die verwekt was op 5 of 6 december, Klaas of Klaasje te noemen en zoals algemeen bekend, werd Sint-Nicolaas de peetvader van het kind.


Het boek: Stralende schoonheid, is geschreven door Gert van Veen en maakt deel uit van de historische detectivereeks: Belle’s mysteriën. Het boek is te koop in de Salon van Weleer.

De knecht van Sinterklaas

Sinterklaas staat symbool voor het goede, terwijl zijn knecht rechtstreeks uit de hel komt om zielen te vangen van personen die slechte of duistere handelingen hebben verricht.

In het begin had de knecht veel weg van een Romeinse Sater, met de zo kenmerkende bokkenpoten, hoorns en de lange tong. In de 13e eeuw krijgt de knecht een naam: KRAMPUS. Bovendien versmelt de Sater met Christelijke en heidense opvattingen en symbolen.

Krampus gaat in de avond van 5 december jacht maken op de booswichten en slechte mensen. Iedereen die niet wordt meegenomen, krijgt GOED op 6 december, de sterfdag van Sinterklaas. Wil je meer lezen over Krampus? Klik hier!

Klik hier voor de Sinterklaas activiteiten Voor teams of vriendengroepen in de Salon van Weleer