Stichting Gullie © 2019 alle rechten voorbehouden. Voor reserveringen bel naar: 06-45355966. Bel naar de Salon van Weleer: 030-2102636 Adres: Oudegracht 290 werfkelder in Utrecht. Voor de wettelijke privacy statement, klik  hier! Algemene voorwaarden

De geboorte van de Kerstman

Sinterklaas was ten tijde van de reformatie populair in Holland en dat leverde wel een probleem op, omdat de gereformeerden wars waren van katholieke heiligen. Daarom werd er besloten om het geven van cadeautjes niet langer op 5 december te doen, maar tijdens kerstmis. Niet geheel origineel, maar wel begrijpelijk, werden de cadeautjes door een oude man met een grijze baard uitgedeeld. Mensen waren immers verzot op Sinterklaas en hoe hij eruit zag. In Engeland werd deze make-over van Sinterklaas, Father Christmas genoemd. In Frankrijk heette de oude man Père Noël en in Spanje Papá Noel.

In de zeventiende en achttiende eeuw emigreerden vele Engelsen en Hollanders naar Amerika om daar een nieuw bestaan op te bouwen. De integratie verliep zo voorspoedig dat de denkbeelden over Sinterklaas en Father Christmas met elkaar vermengden en in 1773 was daar: Santa Claus. De naam van de Amerikaanse Kerstman was afgeleid van Sinterklaas en net als de goedheiligman, bracht Santa Claus cadeautjes via de schoorsteen. Het uiterlijk van Santa Claus was gebaseerd op Father Christmas. Emigranten uit andere landen deden ook een duit in het zakje, zo kreeg Santa Claus in 1823 een slee met rendieren. Dit was afgeleid van Odins paarden uit de Scandinavische mythologie.

De kerstman had ook helpers om cadeautjes te maken. Zo wordt Santa Claus geholpen door elfen en kabouters. In Finland helpt Haltija (een kerstelf) de kerstman en in Noorwegen wordt hij geholpen door Tomte (kabouters). De Weihnachtsman kan rekenen op de hulp van Wichtelmännchen, eveneens een soort kabouter.  

Krampus werd de nieuwe helper van de kerstman en dan met name in Duitsland, Oostenrijk, Hongarije, Italië, Tsjechië en Slovenië. De betekenis van Krampus was geen steen des aanstoots voor de gereformeerden.



Klik hier voor de kerstactiviteiten Voor teams of vriendengroepen in de Salon van Weleer

Kerstmis of kerstfeest?

Protestanten praten over het kerstfeest, omdat er in het woord: kerstmis, een verwijzing zit naar een katholieke kerkdienst. En dat was natuurlijk uit den boze! Maar beiden vierden de geboorte van Jezus… Wel een beetje laat overigens omdat Jezus volgens de laatste berekeningen op 17 juni in het jaar 2 voor de jaartelling was geboren.

Maar de keuze voor de datum van 25 december is te danken aan Romeinse keizer Constantijn de Grote, die samen met zijn bisschoppen de datum vaststelde. Het viel samen met de verering van de Zonnegod Sol Invictus in Rome, Ra in Egypte en Helios in Griekenland. Het verhaal gaat dat Jezus in die dagen al het Licht van de Wereld werd genoemd en hij dus in zekere zin vergelijkbaar was met de zonnegoden in de mediterrane wereld. Bovendien begonnen op 25 december de Saturnaliën, Romeinse feesten ter ere van de zonnewende.

In de noordelijke landen werd de zonnewende op 21 december gevierd, een heidens feest dat in de vierde eeuw nog uitbundig werd gevierd. Hoewel het even tijd kostte, slaagde de kerk erin om het feest te combineren met het vieren van de geboorte van Jezus op de vastgestelde datum van 25 december. Het is zeer de vraag of Kerstmis een succes was geworden, als het niet samenviel met de heidense feesten en gebruiken, omdat de geboorte van Jezus in de bijbel en in de doctrines niet als heel belangrijk wordt gezien.

 



De berekening

De Australische astronoom David Reneke heeft de geboortedatum van Jezus berekend door de nachtelijke hemel van duizenden jaren geleden te simuleren. Hierbij waren hoofdrollen weggelegd voor een bijzondere heldere ster en de planeten Venus en Jupiter.

De knecht van de kerstman

Kerstman staat symbool voor het goede, terwijl zijn knecht rechtstreeks uit de hel komt om zielen te vangen van personen die slechte of duistere handelingen hebben verricht.

In het begin had de knecht veel weg van een Romeinse Sater, met de zo kenmerkende bokkenpoten, hoorns en de lange tong. In de 13e eeuw krijgt de knecht een naam: KRAMPUS. Bovendien versmelt de Sater met Christelijke en heidense opvattingen en symbolen.

Krampus gaat in de avond van 24 december jacht maken op de booswichten en slechte mensen. Iedereen die niet wordt meegenomen, krijgt GOED op 25 december. Wil je meer lezen over Krampus? Klik hier!